جشن‌هاي ملي و مذهبي در هندوستان

هر ساله در كشورهاي جهان، سال نو به انحاء مختلف، جشن گرفته مي‌شود اما نحوه اجراي مراسم مختلف و به ويژه سال نو در كشور هندوستان، از ويژگي خاص خود برخوردار است. كشور هند با مساحت 3 ميليون و 287 هزار كيلومترمربع، هفتمين كشور پهناور جهان بوده وبا كشورهاي‌پاكستان،چين، نپال، بنگلادش، سري‌لانكا(مرز آبي) و اقيانوس هند هم‌مرز است.

جمعيت اين كشور براساس آمار سال 1997 بالغ بر 967 ميليون و 613 هزار نفر‌(دومين كشور پرجمعيت جهان) و پايتخت آن دهلي نو است.

نژاد 97% مردم هندوستان هندي، دين 3/80% آنها هندو و زبان آنها نيز هندي و انگليسي (زبان رسمي) و نوع حكومت در هند نيز جمهوري چند حزبي فدرال با دو مجلس قانونگذاري و واحد پول آن روپيه است.

كشور هندوستان‌را«سرزمين جشن‌ها» لقب داده‌اند. وجود فرقه‌هاي مختلف در اين كشور كه هر كدام مراسم ويژه خود را دارند، هند را به كشور «هزار مذهب» تبديل كرده است. وجود اديان، مذاهب و عقايد گوناگون كه در طول تاريخ در اثر تهاجم حكومت‌ها و دولت‌هاي متعدد و نيز مهاجرت اقوام و قبايل مختلف وارد هندوستان شده‌اند، مردم اين سرزمين را داراي مراسم و جشن‌هايي كرده كه علاوه بر تنوع شكلي از تعداد قابل توجهي نيز برخوردار ساخته است. بسياري از اين جشن‌ها و مراسم تا به امروز باقي مانده‌اند و به مناسبت‌هاي مختلف، مورد توجه جدي مردم اين كشور قرار مي‌گيرند.

در هندوستان، مراسم سنتي مردم با مراسم مذهبي آنان آميخته شده و به سادگي نمي‌توان تفكيكي بين آنها قائل شد، لذا در بسياري از جشن‌ها، هندوها و بودائيان؛ دعاها، اوراد و سرودهاي ديني خود را همراه با موسيقي‌هاي مخصوص زمزمه مي‌كنند. در حقيقت مراسم مذهبي و جشن‌هاي ملي ايشان از سويي منعكس كننده افسانه‌ها، حماسه‌ها و داستان‌هاي قومي مردم هند و از سوي ديگر نشان‌دهنده اعتقادات و باورهاي مذهبي اين مردم است. جشن‌ها و مراسمي كه در هند برگزار مي‌شود؛ به حدي هستند كه شايد مجال پرداختن به همه آن وجود نداشته باشد به هر حال در ابتدا فهرستي از اين جشن‌ها را نام مي‌بريم و در انتها با نحوه برگزاري دو مورد از اين جشن‌ها آشنا خواهيد شد.اهم جشن‌هايي را كه در اين كشور برگزار مي‌شود، به 6 قسمت مي‌توان تقسيم كرد:

الف) جشن‌هاي مهم مذهبي ـ باستاني هندويان

    اين‌جشن‌ها عبارتنداز:كريشما پاروا، آمالاكااكاداسي، شيواراتري، اسكانداشاتهي، هندولاكوتاوا، دويانزا، رات باقراي جاگانات، كريشناجانماشتمي، كامودي ماهوتاوا، گاوتاركار، بالي‌ماها، اكاوايي، كالابرياناما، جشن‌ كوه، جشن كمان و چيناپوجا.

 ب) جشن‌هاي مذهبي هندوها

اين جشن‌ها هم‌اكنون نيز انجام مي‌شود: ديوالي، دسرا، ركشابندان، رام ناوامي، ماهاشيوراتري، بيساكي، دورگاپوجا، نيرجالااكاداشي، سندهارا، چت، كارواچوت، پوشكار، رات انزا، تولد شيواجي، تولد رام، تولد مهاوير، گانپاتي ‌و هولي ‌ازجمله ‌جشن‌هاي ‌مذهبي هندوها هستند.

پ) مراسم مذهبي مسلمانان

مراسم مذهبي كه مسلمانان در كشور هند انجام مي‌دهند همانند مراسم ساير مسلمانان كشورهاي جهان است. اين مراسم عبارتند از محرم، عيد قربان، عيد فطر، باراوفات يا عيد ميلاد، شب برات و حج.

ت) مراسم مذهبي مسيحيان

مراسمي‌ كه ‌مسيحيان ساكن در هند در موقعيت‌هاي مختلف انجام مي‌دهند عبارتند از كريسمس، يكشنبه نخل، ‌پنج‌شنبه ‌رنج و عذاب ‌مسيح، شام‌آخر و عيد مسيح.

ث) مراسم مذهبي بودائيان

اين مراسم عبارتند از: بودا جيانتي و گنگاداساهار.

ج)جشن‌هاي ملي هند معاصر

اين جشنها اغلب به مناسبت بزرگداشت روزهاي استقلال هند و گرامي‌داشت رهبر اين كشور برگزار مي‌شودعبارتند ازجشن‌هاي روزاستقلال، روز جمهوري و گاندي جايانتي.

در ذيل به عنوان نمونه به نحوه برگزاري جشن سال نو و يكي از جشن‌هاي عمومي هند كه در سرتاسر اين كشور تحت نام‌ها و اشكال مختلف انجام مي‌گيرد و مورد پرستش و احترام بسيار مردم است اشاره مي‌شود.

سال نو سينهالي و هندويي همزمان با خروج خورشيد از برج حوت (برج آخر) و ورود آن به برج حمل (برج اول) است (از گذشته‌هاي خيلي دور، انتقال خورشيد در بين هندوها خوش يمن بوده است).

سينهالي‌ها (سريلانكائي‌هاي بودايي‌) و هندي‌ها، سال جديد را در سه مرحله شامل سال كهنه، انتقال سال كهنه و ورود سال جديد جشن مي‌گيرند.

سال كهنه

    در اين مرحله سه مراسم مختلف انجام مي‌شود. مردم با رويت ماه سال كهنه، مراسم «حمام كردن» را اجرا مي‌كنند و سپس به ديدار والدين و خويشاوندان رفته و به يكديگر هديه مي‌دهند.

انتقال

    اين مرحله زماني است كه خورشيد از برج حوت به برج حمل منتقل مي‌شود. اين ساعات نه جزء سال كهنه است و نه جزء سال جديد. در اين ساعات هيچ كاري انجام نمي‌شود مگر فعاليت‌‌هاي مذهبي از قبيل رفتن به معبد و اهداء گل و.... .

    از ساعات انتقال به صورت سمبليك به «فاصلة ميان مرگ و تولد دوبارة خورشيد» تعبير مي‌شود. سينهالي‌هاي بودايي معتقدند در اين ساعات مي‌توان براي سال جديد، ثواب و خوش‌اقبالي درخواست كرد. لذا آن را « Punga Kalaya» يا «وقت ثواب» نام گذاشته‌اند.

    بنابر محاسبات منجمان، طول زمان انتقال، ثابت نيست و مي‌تواند از چند ساعت تا يك نيمروز متفاوت باشد.

سال جديد

      تحويل سال معمولا در هفته دوم آوريل واقع مي‌شود. اين مقطع، فصل برداشت كشاورزان محسوب مي‌شود و انبار هر خانه‌اي پر از محصولات است.

    با آغاز سال جديد و رؤيت ماه، مردم با روشن كردن اجاق‌ها و پخش اولين غذا (شيربرنج)، به طور دسته‌جمعي و خانوادگي گرد هم مي‌آيند و از اين طعام بهره مي‌برند.

    در اين روز هندي‌ها اولين كارهاي خود را به داد و ستد و روغن‌ ماليدن به بدن و رفتن به حمام اختصاص مي‌دهند.

    مراسم روشن‌كردن اجاق ممكن است از آريائي‌ها گرفته شده باشد و احترام به خداي آتش محسوب شود. پس از خوردن غذا، زمان دادن هديه از سوي بزرگترها به كوچكترها فرا مي‌رسد. همه جمع هستند و كدورتها فراموش مي‌شود.

    مراسم اولين داد و ستد در گذشته اين‌گونه انجام مي‌شد كه هر فردي، سكه‌اي در يك چاه آب مي‌انداخت و بعد ظرفي آب از آن چاه برمي‌داشت. معامله آب، خوش‌يمن‌ترين معامله محسوب مي‌شد. در مورد روغن‌ مالي، رسم چنين است كه بنا به توصيه حكيمان محلي، روغن بعضي از گياهان را گرفته و مخلوط كرده و اندازه مشخصي از آن را در لحظه‌اي كه منجمان مشخص كرده‌اند به سر مي‌مالند. اين كار را پدر يا پدربزرگ خانواده انجام مي‌دهد. در بعضي جاها همه اهالي روستا يكجا جمع مي‌شوند و پير روستا اين كار را انجام مي‌دهد. در هنگام ماليدن روغن به سر، مراسم دعا انجام مي‌شود. پس از اتمام مراسم، كار و تلاش به صورت سمبليك آغاز مي‌شود. هر كسي بايد چند دقيقه‌اي مشغول كار شودو كار كردن در اين لحظات، توفيق را در طول سال به همراه خواهد آورد.

    آخرين مرحله، خروج از خانه به قصد محل كار است. همه اعضاي خانواده، فرد را با دعا بدرقه مي‌كنند هنگام خروج از خانه، فرد بايد اول پاي راست را بيرون بگذارد.

    روزهاي آغازين سال جديد، فصل بازي و سرگرمي كودكان و حتي بزرگترهاست. مهمترين بازي‌هاي پسران بالا رفتن از تيرك بلند و عمودي، مسابقه كيك‌خوري (در حالي كه كيك‌ها به طنابي آويزان هستند و هر كس بايد سعي كند با دست‌هاي بسته، كيك خود را هر چه زودتر بخورد) و مسابقه بالش‌زني بر روي تير چوبي (دو پسر بچه بالش به دست روي تير چوبي افقي مي‌نشينند و همديگر را با بالش مي‌زنند. هر كس سقوط كند بازنده است) مي‌باشد.سرگرمي دخترها در اين روزها، تاب‌بازي است.

    در هند، 14 آوريل به عنوان شروع سال جديد نامگذاري شده است.

    اين مبدأ را «Saka era» مي‌نامند. عصر Saka سال‌هايي است كه با تاجگذاري امپراطور «كوشان» به نام «كوشانيكا» در سال 78 ميلادي آغاز شده است.

    در اين زمان در سريلانكا قحط سالي شد و به هند نيز سرايت كرد و 12 سال ادامه يافت. پادشاه هند دستور داد آغاز محاسبه سال شمسي را در آوريل و مبدأ تاريخ را سال قحطي كه به عصر Sakaمشهور است، قرار دهند.

 نحوه برگزاري جشن عمومي در هند:

    همه ساله در شهر بوبانشور، واقع در ايالت اوريسا بزرگترين جشن فستيوال هندوها برگزار مي‌شود. اين مراسم در خيابان‌هاي بزرگ شهر برپا مي‌گردد و خداي «جگن‌نات» را روي گاري بزرگي قرار مي‌دهند و صدها نفر آن را به حركت درمي‌آورند و ده‌ها هزار نفر نيز در خيابان‌ها با آن همراه مي‌شوند.

    نكته جالبي كه در برگزاري اين جشن‌ به چشم مي‌خورد مشاركت مسلمانان است. مسلمانان همانند هندوها جلوي گاري حامل خدا حركت و خيابان‌ها را جارو‌مي‌كنند و به همراه هندوها گاري حامل جگن‌نات را مي‌كشند.

    در برگزاري اين مراسم حدود 700 هزار نفر شركت مي‌كنند و 65 كيلومتر راه را پياده به همراه گاري طي مي‌كنند. برگزاري اين مراسم 9 روز به طول مي‌انجامد و عده زيادي از هندوها از تمامي روستاها و شهرهاي اطراف‌براي‌شركت در مراسم به اين شهر سفر مي‌كنند.